Tolga Ertem
Yayın Tarihi : 30-03-2022
Okunma Sayısı: 305

Yatırım Olsun Şarj Dolsun

Piyasaraporu.com’da 10 Ocak 2022 tarihinde yayınlanan “TOGG” Sadece Bir Otomobil Mi? Robotik Sistemler, Yapay Zeka ve Ekonomi Açısından Bir Bakış adlı yazımda “TOGG otomobili bahsettiğimiz üzere elektrik enerjisi ile çalışacak bir araç olduğu için buna uygun şarj istasyonlarının yüksek teknoloji ile hazırlanıp yoğun bir şekilde sık aralıklarla konumlandırılarak kurulmaları” gerektiğinden bahsedip bu alana gereken destek ve teşviklerin verilmesi ile birlikte bizlerin elektrikli araç endüstrisi alanında bir hatta birkaç adım öne geçeceğimizi ifade etmiştim.

Bunu takip eden süreçte 22 Mart 2022 tarih ve 31786 sayılı resmi gazetede yayınlanan Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik madde 1(d)’de; Ekonomik etki düzeyi yüksek ve birden çok sektörde gelişimi hızlandırma potansiyeline sahip mobilite alanında elektrikli araçlar için hızlı şarj istasyonlarının kurulmasına yönelik yatırımların desteklenmesine ilişkin usul ve esasların düzenlendiği belirtilmiştir. Söz konusu yönetmelik madde 1(d)’ye atıf yapan teşvik ve yatırımlar aşağıdaki şekilde açıklanmıştır.

Madde 10- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci, ikinci, yedinci ve sekizinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“(1) ………...; (d) bendi kapsamında desteklenecek yatırım projelerinde ise desteklemeye esas yatırım proje tutarını oluşturan harcamaların %75’ine kadar geri ödemesiz destek sağlanabilir.

(2)Yatırım projesine konu satın alınacak makine ve teçhizatın, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 63 üncü maddesi kapsamında ilgili mevzuata uygun olarak alınmış yerli malı belgesi ile belgelendirilmesi durumunda, birinci fıkra kapsamında sağlanan destek oranlarına 20 puana kadar ilave edilebilir. Ancak bu şekilde yerli malı belgeli makine ve teçhizat için sağlanacak toplam destek oranı, birinci fıkrada belirtilen ilgili destek oranı üst limitini aşamaz.”

“(7) Her bir yatırım projesi için işletmelere tüm destek unsurlarında sağlanacak geri ödemesiz destek tutarının toplamı, yerli malı ilave puanı dahil, 1 inci maddenin birinci fıkrasının ……………..; (d) bendi kapsamında 20.000.000 TL’yi geçemez.

(8) İşletmenin talep etmesi halinde makine ve teçhizat desteği kapsamında tanımlanan destek tutarının %25’ine kadar teminat karşılığında ön ödeme yapılabilir.”

“(10) Bakanlık, yatırım projelerine sağlanacak makine ve teçhizat desteği oranlarını veya destek üst limitini, birinci ve yedinci fıkralarda belirlenen üst sınırlar içinde kalmak kaydıyla çağrı özelinde belirlemeye ve çağrı özelinde belirlenecek kriterlere göre farklılaştırmaya yetkilidir.

(11) Çağrı duyurusunda belirlenen destek oranı ve destek üst limiti dâhilinde kalmak kaydıyla yatırımcı tarafından talep edilen tutarlar, Değerlendirme Komisyonu kararı ile destek tutarı olarak uygulanabilir.”

Madde 11- Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(7) 1 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamındaki yatırım projeleri için işletme gideri desteği uygulanmaz.”

Söz konusu maddeleri yatırım ve teşvikler kapsamında özetlersek aşağıdaki gibi manşeti atıp daha sonra değerlendirme ve önerilerimizi ortaya koymaya devam edebiliriz.

Mobilite Alanında Elektrikli Araçlar İçin Hızlı Şarj İstasyonlarının Kurulmasına Yönelik Yatırımların Yüzde 75'ine ve 20 Milyon TL’ye Kadar Geri Ödemesiz Destek

Ekonomik etki düzeyi yüksek ve birden çok sektörde gelişimi hızlandırma potansiyeline sahip mobilite alanında elektrikli araçlar için hızlı şarj istasyonlarının kurulmasına yönelik yatırımların  yüzde 75'ine ve 20 milyon liraya kadar geri ödemesiz destek verilecek.

Devamında düzenlendiği üzere; İşletmenin talep etmesi halinde makine ve teçhizat desteği kapsamında tanımlanan destek tutarının yüzde 25'ine kadar teminat karşılığında ön ödeme yapılabilecek. Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasına e) bendi eklenerek, makine ve teçhizat üzerinde çalışan yazılım giderleri de destekleme kapsamına dahil edildi.

Bu projeler için işletme gideri desteği uygulanmayacak. Ayrıca aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesine ekleme yapılarak 1 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca; Bu kapsamda destek programından yararlanılarak alınan makine ve teçhizat için destekten yararlanmada satılamama, kiralanamama ve devredilememeye yönelik sınırlama, “makine ve teçhizatın kullanım yeri ve amacı değişmemek kaydıyla 1 yıl olarak uygulanır” denmiştir.

Değerlendirme ve Öneriler

Yaşadığımız yüzyıl küreselleşmenin zirveye ulaşması ile birlikte fosil yakıtların kullanımının giderek arttığı zamanlara şahit olmuş hatta fosil yakıt kaynaklarına ulaşım için birçok savaş yaşanmıştır. Fosil yakıt kullanımının önlenemez bir hal alması doğaya ve insanlığa zarar vermekle beraber ülke ekonomilerini de zor durumlara sokmuştur. İşte bu insan ve doğaya ilişkin yaklaşım ile fosil yakıt kaynaklarına olan gereksinimi azaltma isteği elektrikli araçların kullanımını arttırmaya yönelik çalışmaları hızlandırmıştır.

Ülkemizde otomobil alanında başta TOGG olmak üzere ayrıca birçok teknoloji firması tarafından elektrikli otobüs, traktör, mini dağıtım-posta aracı ve çöp temizleme aracı gibi araçlar üretilmeye başlanmıştır. Bu üretim aşamaları bu araçlar için gerekli olan hızlı şarj istasyonlarının kurulumunu zorunlu hale getirmiştir. Hızlı bir yatırım hamlesi ile şarj istasyonlarının yüksek teknoloji ile hazırlanıp yoğun bir şekilde sık aralıklarla konumlandırılması zorunluluk haline gelmiştir.

Hızlı şarj istasyonlarının kurulmasının yanında çok önemli olan diğer bir nokta ise tüm elektrikli araçların yetkili servis ağlarının ülke geneline ve zamanla ihracat da olacağı için ülke sınırları dışına yaygın şekilde kurulması aynı zamanda ortaya çıkacak kaza ve arızalar için yedek parça üretimi ve tedariki sağlanması olacaktır.

Yatırımcılarımızın devamlı daha iyisini yapma isteği ile AR-GE çalışmalarının aralıksız devam etmesi ve bu çalışmalara Teknik Üniversiteleri katarak geleceğin mühendislerini bu alanda desteklemeleri ve onlardan istifade etmeleri karşılıklı kazanım ve ülke çıkarları için çok fayda sağlayacaktır.

Sözün özü, elektronik sistemlerin; inovasyon, iletişim teknolojileri ve katma değerli üretimle birlikte kullanımı elektrikli araç üretiminde bir bütün halinde kendini göstermekte, ülke sanayilerini gelişmişlik düzeyinde bir adım öne geçirmekte ayrıca bir teknolojik üretim hafızası ve mirası ortaya koyarak gelişmişlik hazinesi yaratmaktadır.

Yazarın Diğer Yazıları

Ekonomik ve Sosyal Hayatın İşleyişinde Kişisel Verilerin Korunmasının Önemi


“Serbest Meslek Sahibi Kişilerin Toplam İşgücündeki Oranı”nın Ne Tür Ekonomik ve Sosyal Anlamlar Barındırabileceği Üzerine Bir Değerlendirme


“TOGG” Sadece Bir Otomobil Mi? Robotik Sistemler, Yapay Zeka ve Ekonomi Açısından Bir Bakış


Japon İşi İşletmecilik: Zaibatsu ve Keiretsu